Na de spelen

Nadat de laatste equipes uit Brazilië, China, Chili en Uruguay op 20 augustus 1936 vertrokken waren kreeg het dorp zijn tweede bestemming:als kazerne en militair hospitaal.

Vanaf december 1936 waren de nieuwe bewoners van de schönste Kaserne der Welt een infanterieschool en het 1. Bataillion van het Infanterielehrregiment. De staf en Kommandatur gebruikte het ontvangstgebouw, de Halle der Nationen werd het Offiziersheim, de infanterieschool kwam in het Hindenburghaus. Het Speisehaus der Nationen werd het Olympialazarett. De sporterhuisjes werden in gebruik genomen door het personeel van het hospitaal, de soldaten en deelnemers aan verschillende opleidingen. Over de Wehrmacht periode valt niet zo veel te vertellen, het was de gebruikelijke gang van zaken zoals in de meeste kazernes en hospitalen. Soldaten werden opgeleid, patiënten beter gemaakt.

Er was een ander belangrijk moment in de oorlog waarbij het dorp een kleine rol speelde. Op 20 juli 1944 werd een aanslag gepleegd op Hitler, en daaruit voortvloeiend een staatsgreep. Een eenheid van de Infanterieschule bezette het Funkhaus aan de Masurenallee in Berlijn. Vanaf hier werden radio-uitzendingen verzorgd, en dus een belangrijk medium zijn voor de oude en nieuwe regering. Majoor Jakob had als taak om de radio uitzendingen te stoppen, maar het ontbrak hem aan technische kennis. Daardoor bleven de uitzendingen gewoon doorgaan. En zo mislukte dit kleine, maar oh zo belangrijke deel van de staatsgreep, net als de staatsgreep zelf.  Helaas, want als de oorlog beëindigd had kunnen worden op dat moment, had dit miljoenen doden bespaard.

Hoewel het nabijgelegen Berlijn talloze malen werd gebombardeerd en in de laatste oorlogsfase ook door artillerie beschoten, was het oorlogsgeweld grotendeels voorbij gegaan aan het dorp. Toch, op 20 april 1945 zorgden afzwaaiers van een geallieerd bombardement op het nabijgelegen rangeerterrein Wüstermark voor schade. Enkele huisjes en de oostelijke vleugel van het ontvangstgebouw raakten zwaar beschadigd.

In het hospitaal was vanaf april 1945 goed te merken dat de eindstrijd om Berlijn gaande was; vele gewonden vonden hun weg naar het Olympialazarett.

Tenslotte gebeurde op 22 april wat ook in de rest van oostelijk Duitsland gebeurde; de Sovjets kwamen in het dorp. De laatste burgers en soldaten hadden het dorp in allerijl verlaten, de bedlegerige patiënten bleven achter. Het hospitaal bleef tot juli 1945 functioneren,

 

Na de oorlog

Na de Duitse capitulatie vonden Duitse vluchtelingen en mensen die hun huis in de bombardementen en slag om Berlijn verloren hadden een tijdelijk onderkomen in het dorp. Ook de Russische bezetter gebruikte het als onderkomen, maar pas in 1947 namen ze het officieel over. De laatste vluchtelingen verlieten in 1949 het dorp, waarna Russische officieren met hun gezin er kwamen wonen. In jaren 70 en 80 werden 121 van de 141 huisjes gesloopt. In plaats daarvan kwamen de bekende DDR Plattenbau; lelijke flats. Van deze flats staat tegenwoordig alleen nog het casco. Een aantal daarvan zal worden gesloopt, een deel misschien weer voor bewoning geschikt gemaakt. Ook bouwden de Sovjets nog een aantal gebouwen erbij, zoals een cafe. Deze is tegenwoordig ook weer gesloopt. 

Nadat de muur in 1989 was gevallen veranderde er veel in Duitsland. Soldaten die niets te doen hebben, onzeker zijn over hun toekomst, en wodka binnen handbereik hebben willen wel eens wat slopen uit frustratie. Dat gebeurde dus ook regelmatig. Uiteindelijk verlieten de Sovjets toch het complex in 1991/92 

In 1993 kreeg het gebied een beschermde monumentenstatus. Maar onder welke gemeente het Olympisch dorp en gebied van de Truppenübungsplatz nu eigenlijk viel bleef lang een dispuut, totdat in 1996 werd beslist dat het tot gemeente Elstal behoorde. Het terrein was een chaos met autowrakken, allerlei Russische overblijfselen zoals bergen prikkeldraad en er was amper onderhoud gepleegd de laatste decennia. Vanaf 1994 werd het terrein opgeruimd en de meeste inrichting van de gebouwen verwijderd. (en verdween helaas)  In 2000 werd het terrein verkocht aan een dochtermaatschappij van de DKB bank. Ondertussen waren de panden steeds meer vervallen en ten prooi gevallen aan vandalisme, zoals brandstichting op het dak van het zwembad en de metalen goten en leuningen in andere gebouwen die werden gestolen. 

Gelukkig heeft de DKB het terrein onder zijn hoede genomen, noodzakelijk onderhoud uitgevoerd en het voor bezoekers toegankelijk gemaakt tijdens rondleidingen. 

Zoals met alle gebouwen is leegstand achteruitgang. De beste manier om monumenten te bewaren, is deze een functie te geven. Het terrein van het Olympisch Dorf leent zich dan ook perfect voor herontwikkeling – niet te ver van het dure Berlijn en in een natuurlijke omgeving. Dat gebeurd nu dus ook. De symbolische eerste spade voor een groot project om het terrein nieuw leven in te blazen werd in juli 2017 in de grond gestoken. Doel is het verbouwen van het Speisehaus der Nationen tot 115 woningen. Daarna zullen op de locatie van de door de Sovjets afgebroken sporterhuisjes nog eens 350 woningen worden gebouwd. Wie het dorp nog in zijn huidige staat wil zien, moest zich haasten. Over een paar jaar zal het er anders uitzien.

Link naar het nieuwe project 

 

Bron 20 juli: Staatsstreiche in historischer und kriminologischer Sicht, Wolf Misddendorf, de Gruyter, Berlin 1988